Hûn bixêr hatin! Her pirsa di serê we de hun dikarin bipirsin, ji bo pirsên endamên dîtir, bersivan binivîsin an jî zanyariyên dîtir belav bikin.
0 deng
14
Di beşa Navdar de (27.4k nirx)
Ebu el Fîda kî ye?

1 bersiv

0 deng
(27.4k nirx)
Kurdî/عربي

  Ebûfîdayê Eyûbî Kurdî

⭐Stêrnas û dîroknasê kurd (Bavê El-Fîda El-Eyûbî), xwediyê navê çiyayê Ebû El-Fîda li ser rûyê heyvê.

⭐Ew lsmaîlê Mehmûdê Mihemedê Omerê Şahînşahê Eyûbê Şadî, bi nasnav Sultanê Melîkê Kamelê Îmadêdîn, hukumdarê bajarê Hemayê li Sûriyê.
⭐Ew li Şamê sala 1273 PZ.  jidayikbû û li Hama 1331 z. mir.

⭐Ev zanyar, nivîskar û ramyar piştî hilweşîna dewleta Eyûbî,  hukumdariya Eyûbiyan li ser bajarê Hemayê ma, û ew yek ji wan siwariyan bû ku êrişên Xaçparêz û mongolan pûç kir, û ew xwediyê siyaset, dad, zanist û çandê bû.

⭐Ew di warê avahîsaziyê de, camîya Ebî El-Fîda ava kir. Wî got, "Ez difikirim ku min şêst saliya xwe tijî kir, ji ber vê yekê wî dema ku sax bû ji xwe re gorek bi qubek û minareyek li tenişta wê camiyê amade kir, bi pênc sal berî ku ew bimire, û wî li ser gora xwe ev tişt nivîsand: " Ebdê feqîr ber bi rihma Xwedayê kerîm, Îsmaîl kurê Elî kurê Mehmûd kurê Mihemed kurê Omer kurê Şahînşah kurê Eyûb.”

⭐Wî meydan, qubek, hemam û çerxa avê jî li bajarê Hemayê çêkir, û zemînek avahî li Mizgefta Rewşen (El-Nûrî) zêde kir, û mizgeft kir dibistanek ji bo fêrkirina fiqha îslamî ya şafiî. Wî di warê zanistî de avahiyek hêja ya ku çavê xwe li ser Çemê Orontes (El-Asî) û çerxa avê dike çêkiriye.

⭐Di zanistên cihêreng de 12 pirtûk nivîsandine:
ji wan yên herî navdar;
•Pirtûkên "Kurte Nûçeyên Mirovan" û
•"Salnameya Welatên Erdnîgarî" ya ku bi "Pirtûka Erdnîgariya El-Fîda" hate bi binavkirin, ku ew kire gewretirîn kes di dîrok û erdnîgariyê de.
•Her weha pirtûka wî ya "Kom", ku tê de gelek pirtûkên rêziman, morfolojî, zanyarî, felsefe, derman, botanîk/nebat, û zanista laş he ne.
•Di bijîşkîyê de, ew pitûka Aveasîr (Înbî-Esîr) ya "Dîroka  Têkûz" berfereh û têkûz kir.
•Pirtûka "Dîroka Dewleta Xwarizmî".
•Pirtûka "Helbestan" jî he ne.

⭐Bi dehan lêkolînên akademîk yên stêrnasê me Abu al-Fida al-Eyyubi li Rusya, Fransa, Engilîztan, Belçîka, Îtalya û yên din derketin holê.

⭐Li ser dîwarê eywana kûrsê ya Civaka Erdnigarî ya Frensî, navê Abu al- Fida di rêza sêyemîn de, ji ya ku zanyar li ser vî dîwarî ragihandine tê gotin.

⭐Ebû El-Fîda di asîman de li stêrk, gerstêrk û heyvan, dişopand û di çavdêriya felekê re li ser qubeya qesra xwe an mizgefta xwe "Rewşen" danî û her tiştê ku di pirtûka xwe ya bi navê "Bîlançeyan" de vedîtî, nivîsand û çiyayek li ser rûyê hêvê vedît, Ev hîşt ku stêrknasên cîhanê, nemaze Ewropiyan, jê re rûmet girtin û navê vî çiyayî bi "Çiyayê Ebû El-Fîda" danîn.

⭐Ew yek ji yekeman bû ku li ser rêjeya av û axê li ser rûyê erdê nivîsand, wî rêjeya avê ji sê paran nêz dibe, li gorî çaryeka axê.

☀️ jêder Bradost Mîtanî
2017 PZ / 11-13-2628 Kurdî
GIRKÊLEGÊ

 kurdiya Salanê Zerdeşt
...